De
Europese Unie heeft nieuwe regels aangenomen voor moderne plantenveredelingstechnieken. Klinkt technisch en dat is het ook. Maar het raakt direct aan iets wat jij elke dag doet: eten. Wat zijn deze nieuwe technieken precies? En wat betekenen ze voor jouw voeding, de supermarkt en de toekomst van ons voedsel?
Wat zijn nieuwe genomische technieken (NGT's)?
Nieuwe genomische technieken, afgekort NGT's, zijn moderne methoden om het DNA van planten aan te passen.
Wat is het verschil tussen NGT's en de klassieke manier van veredelen?
Het gaat sneller en preciezer. Waar vroeger tientallen jaren nodig waren om een sterker gewas te kweken, kan dat nu in veel kortere tijd.
Het Europees Parlement heeft op 17 juni 2026 officieel nieuwe regels aangenomen voor het gebruik van deze technieken.
Wat is het doel van NGT?
Planten ontwikkelen die beter bestand zijn tegen ziektes, droogte en klimaatverandering en waarvoor minder pesticiden nodig zijn.
Twee categorieën: NGT-1 en NGT-2
De nieuwe EU-regels maken onderscheid tussen twee soorten NGT-planten.
- NGT-1 zijn planten met een beperkt aantal genetische aanpassingen. Aanpassingen die ook via klassieke veredeling hadden kunnen ontstaan. Deze planten worden behandeld als gewone, klassieke planten. Ze hoeven geen uitgebreide vergunningsprocedure te doorlopen. Wel moeten ze worden opgenomen in een openbare EU-databank en moeten zaadzakken duidelijk worden geëtiketteerd als NGT-1-zaad.
- NGT-2 zijn planten met uitgebreidere genetische bewerkingen. Deze vallen onder de bestaande, strengere regels voor genetisch gemodificeerde organismen (ggo's). Ze moeten een volledige risicobeoordeling doorlopen en een vergunning krijgen voordat ze op de Europese markt mogen komen.
Wat zijn voorbeelden van NGT-planten?
Wat kun je je voorstellen bij deze nieuwe gewassen? Concrete voorbeelden zijn:
- Laagglutentarwe: tarwe met minder gluten, wat interessant kan zijn voor mensen die gevoelig zijn voor gluten.
- Ziekteverwekkerresistente aardappelen: aardappelen die minder snel ziek worden, waardoor minder bestrijdingsmiddelen nodig zijn.
- Droogtetolerante maïs: maïs die ook groeit bij weinig regen, wat steeds belangrijker wordt door klimaatverandering.
Sommige van deze producten zijn buiten de EU al op de markt of in gevorderde ontwikkeling.
Wat verandert er na de nieuwe EU-regels - voor biologische producten?
Eet jij van biologische voeding? Dan is dit belangrijk om te weten. NGT's worden niet toegestaan in de biologische landbouw. Een biologisch product blijft dus vrij van deze technieken.
Er is één nuance: als een NGT-1-plant per ongeluk terechtkomt in een biologisch gewas - bijvoorbeeld via stuifmeel - dan wordt dit niet gezien als een overtreding. De Europese Commissie gaat verder onderzoeken of de nieuwe regels extra lasten opleveren voor biologische boeren en of consumenten dit als een probleem ervaren.
Minder pesticiden na de nieuwe EU-regels
Eén van de belangrijkste doelen van de nieuwe regels is het terugdringen van pesticiden. NGT-planten kunnen namelijk zo worden ontworpen dat ze van nature sterker zijn. Sterker tegen ziektes, insecten en weersomstandigheden.
Dat is goed nieuws - want pesticiden in voeding is een onderwerp dat veel mensen bezighoudt. Minder bestrijdingsmiddelen betekent schonere gewassen en minder belasting voor het milieu.
Wil je meer weten over wat er allemaal in jouw eten zit zonder dat je het ziet? Lees dan ook de blog 'Je ziet het niet, maar je eet het wel: waarom jij waarschijnlijk te veel zout binnenkrijgt' of de blog over 'Ultra-bewerkt voedsel: waarom het zo moeilijk is om het te vermijden'.
Wat betekent dit voor voedselzekerheid?
De wereld verandert. De bevolking groeit, het klimaat wordt grilliger en landbouwgrond staat onder druk. Door gebruik te maken van NGT's kunnen boeren gewassen telen die beter presteren onder moeilijke omstandigheden.
Rapporteur Jessica Polfjärd van het Europees Parlement noemde de nieuwe regels "een historische overwinning voor de Europese landbouwers en de toekomst van Europa." Het idee is dat Europese boeren concurrerender worden en minder afhankelijk zijn van importen van buiten Europa.
Octrooien en eerlijke toegang
Een gevoelig punt in de discussie: mogen bedrijven deze nieuwe plantensoorten patenteren? Het antwoord is: ja, onder voorwaarden. NGT-planten mogen worden geoctrooieerd, maar niet als de betrokken eigenschappen of DNA-sequenties ook in de natuur voorkomen of via biologische middelen worden geproduceerd.
Bovendien zijn er waarborgen ingevoerd om te voorkomen dat grote bedrijven de markt domineren. Boeren behouden het recht om zaden te bewaren en opnieuw te planten - een belangrijk principe voor kleine en middelgrote landbouwers.
Van klassieke teelt naar moderne techniek: een lange weg
Het voedsel op jouw bord heeft altijd een geschiedenis. Van de manier waarop gewassen vroeger werden veredeld tot de introductie van fabrieksvoedsel en nu moderne genomische technieken. In de blog 'Van koken met alleen pure ingrediënten tot ultrabewerkt voedsel: hoe is het zo ver gekomen?' lees je meer over hoe ons voedsel door de jaren heen is veranderd.
Wil je weten wat het Voedingscentrum adviseert? Lees dan de blog
'De Vernieuwde Schijf van Vijf: wat vind jij ervan?' van Lifestyle Habits.
Wanneer gelden de nieuwe EU-regels voor gewassen?
De verordening treedt in werking twintig dagen na publicatie in het Publicatieblad van de EU. Daarna volgt nog een overgangsperiode van twee jaar voordat de regels volledig van toepassing zijn.
Jouw voeding, jouw keuze
Nieuwe technologieën in de landbouw roepen vragen op en dat is begrijpelijk. Wat eet je precies? Hoe is het gemaakt? Is het veilig? Die vragen zijn waardevol. Ze laten zien dat jij nadenkt over wat je in je lichaam stopt.
Tegelijk kunnen deze ontwikkelingen ook kansen bieden: schonere gewassen, minder pesticiden en meer voedselzekerheid voor de toekomst. Het is aan ieder van ons om goed geïnformeerd keuzes te maken.
Wil je hierover meer weten? Lees dan de blog 'Genbewerking in je eten: wat zijn ggo's en NGT's en wat verandert er voor jou?' van Lifestyle Habits.
Wil je bewuster omgaan met wat je eet?
Begin dan klein. Lees etiketten. Kies vaker voor pure, onbewerkte producten. En kijk eens in de
webshop van Lifestyle Habits - speciaal in de
categorie voeding vind je praktische hulpmiddelen die je helpen stap voor stap gezonder te eten.
Bron:
Europees Parlement Nieuws, Nieuwe genomische technieken om innovatie in duurzame landbouw te stimuleren (17 juni 2026)
