Waterfilter tegen pfas: werkt dat? Dit moet je weten

Leestijd: 4 minuten

Zie je steeds advertenties voor waterfilters die beweren pfas uit je kraanwater halen? Volgens de Consumentenbond voegt een filterkan voor thuis niets toe aan wat drinkwaterbedrijven al doen. Experts waarschuwen zelfs voor mogelijke nadelen.

In deze blog lees je wat er speelt. Je ontdekt ook waar je pfas wél kunt vermijden, zodat je geld en energie in de juiste keuzes steekt.

Waarom zie je zoveel waterfilteradvertenties?

Webwinkels spelen in op de zorg over pfas. Dat blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond. Honderden advertenties op Facebook, Instagram en Google zijn samen ruim 5 miljoen keer bekeken. ThatsTheSpirit adverteert het meest, met 51 verschillende advertenties. Fluofree zet 30 advertenties in. AzurAqua en iFilter hebben er allebei 20.

De teksten klinken geruststellend, bijvoorbeeld “kraanwater, maar dan zonder pfas”. Je snapt de zorg best. Toch is het slim om even te checken wat er echt achter zo’n belofte zit.

Wat zegt de Consumentenbond over filterkannen?

De Consumentenbond zet een paar punten op een rij:

• Zware metalen zoals kwik en lood zitten in Nederland nauwelijks in het drinkwater.
• Chloor wordt in Nederland niet eens gebruikt.
• Waterzuiveringsbedrijven doen al wat de filterkannen beloven.
• Een filter kan na een tijd opgenomen pfas weer afgeven. Dan kan de concentratie hoger worden dan toen het water in de kan ging.
• Een filter dat niet op tijd wordt vervangen, kan een broedplaats voor bacteriën zijn.

Let ook op labels als “Beste Koop” of “Beste Waterfilterkan van 2026”. De Consumentenbond heeft geen waterfilters getest. Zo’n label komt dus niet van de Consumentenbond.

Tips:

• Lees advertenties kritisch. Vraag je af wie de belofte controleert.
• Twijfel je toch over een filter? Dan is op tijd vervangen belangrijk, zeker voor je hygiëne.

Wat zijn pfas eigenlijk?

Pfas is een groep van meer dan 10.000 stoffen die mensen hebben gemaakt. Ze maken producten water-, vet- of vuilafstotend. De Teflon-laag in anti-aanbakpannen is een bekend voorbeeld. Pfas breken niet af in het milieu, daarom heten ze ook wel “eeuwige chemicaliën”. In november 2024 zette de overheid pfas als groep op de lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen.

Het RIVM zegt dat mensen in Nederland via voedsel en kraanwater meer pfas binnen kunnen krijgen dan wenselijk is. Als pfas zich ophopen in het lichaam, kan dat de kans op gezondheidsproblemen vergroten. Denk aan een slechtere werking van het immuunsysteem. Meer lezen over dit onderwerp? Bekijk dan onze blog PFAS in drinkwater toegenomen?.

Waar zitten pfas nog meer in?

Dit is goed nieuws voor jou, Lifestyle Habits Explorer: in je eigen keuzes zit veel kracht. De Consumentenbond onderzocht 221 alledaagse producten samen met 7 andere Europese consumentenorganisaties. In 65 producten (29%) vonden ze pfas. In 71% vonden ze geen pfas. Voor elk product met pfas bestaat dus een pfas-vrij alternatief.

Dit zijn plekken waar pfas vaak in zitten en zo herken je ze:

• Kleding en schoenen die waterdicht zijn en toch ademen. Gore-Tex ePTFE bevat pfas. Gore-Tex ePE is een pfas-vrije lijn.
• Karton en papier voor eten, zoals pizzadozen en magnetronpopcornzakken. Voel je geen laagje over het papier, dan zijn vaak pfas gebruikt.
• Make-up met claims als “waterproof” of “long lasting”. Vermijd ingrediënten die beginnen met “perfluor”, “polyfluor” of “trifluor”.
• Smartwatchbandjes van kunstrubber. Zie je “fluor” in de naam, zoals fluorelastomer, dan zit er pfas in.
• Tafelkleden, schorten en tuinstoelkussens. Dit kun je niet aan de verpakking zien.
• Pannen met anti-aanbaklaag. Staat er alleen “pfoa-vrij” of “pfos-vrij”? Dan kan er nog andere pfas in zitten, zoals ptfe.

Wil je zeker weten dat een product pfas-vrij is? Zoek dan naar een duidelijke “pfas-vrij”-claim.

Zonder pfas kiezen: dit werkte in het onderzoek

Volgens de Consumentenbond waren deze producten pfas-vrij:

• Bakpapier van Albert Heijn, Action, Lidl, HEMA en Zeeman.
• Matrasbeschermers van HEMA, de Grusnarv van IKEA en de Dreamtime van Beddenreus.
• Tandflos van onder andere Albert Heijn, DA, Jumbo, Jordan en Oral-B.
• Alle onderzochte ovenwanten en waterdichte matrashoezen.

Moet je alles weggooien wat pfas bevat?

Nee. Bij een Gore-Tex jas, een anti-aanbakpan of tuinstoelkussens ontstaat de vervuiling vooral bij het maken en het weggooien. Gebruik ze dus gewoon. Bij impregneerspray, make-up en voedselverpakkingen kan je wél in aanraking komen met pfas tijdens het gebruik. Daar kan het lonen om naar een pfas-vrije versie te kijken.

Een Teflon-pan in goede staat geeft volgens onderzoek tijdens het koken geen pfas af aan je eten.

Wat gebeurt er in de politiek?

In juni stemde de Tweede Kamer voor een verplicht etiket op producten met pfas. De Consumentenbond wil zelfs een algeheel verbod. Ook bij andere stoffen in ons eten spelen regels een grote rol. Lees daarover bijvoorbeeld onze blog Wetenschappers sturen brandbrief over versoepeling EU regels pesticiden.

4 stappen die je vandaag kunt zetten

1. Check de claims op een waterfilter voordat je koopt.
2. Kies eventueel bij nieuwe aankopen voor producten met een duidelijke “pfas-vrij”-claim.
3. Vervang impregneerspray en make-up met “waterproof” door pfas-vrije versies.
4. Gebruik wat je al hebt zo lang mogelijk.

Kleine keuzes tellen op. Je hoeft het niet perfect te doen.

Veelgestelde vragen over pfas en drinkwater

Haalt een waterfilterkan pfas uit mijn kraanwater?
Volgens de Consumentenbond voegt een filterkan niets toe aan de zuivering van het drinkwaterbedrijf. Experts noemen ook een risico dat een filter na een tijd pfas weer afgeeft. De Consumentenbond heeft zelf geen waterfilters getest.

Waarom is een filter zonder vervanging een risico?
Een filter dat niet op tijd wordt vervangen, kan volgens experts een broedplaats voor bacteriën worden.

Wat betekent “Beste Koop” op een waterfilter?
Het label “Beste Koop” komt van de Consumentenbond. Omdat zij geen waterfilters hebben getest, kunnen aanbieders dit label niet zomaar gebruiken. Vind je het toch op een filter? Wees dan extra kritisch.

Welke producten kan ik beter zonder pfas kopen?
Je kunt beginnen met producten waarbij je pfas via gebruik binnen kan krijgen, zoals impregneerspray, make-up en voedselverpakkingen. Voor spullen die je al hebt, geldt: gebruik ze zo lang mogelijk.

Lifestyle Habits

Lifestyle Habits helpt je met praktische, laagdrempelige digitale producten op het gebied van voeding, zelfontwikkeling en simpel geldbeheer - denk aan cursussen, ebooks en stappenplannen om kleine, bewuste leefgewoonten om te zetten in blijvende verandering.

Dit artikel is gebaseerd op het nieuwsbericht en het onderzoek van de Consumentenbond over waterfilters en pfas. Het is geschreven door de oprichter van Lifestyle Habits, op basis van jarenlange praktijkervaring en zelfstudie op het gebied van voeding, aangevuld met betrouwbare bronnen zoals het Voedingscentrum en wetenschappelijk onderzoek. Benieuwd wie er achter Lifestyle Habits zit en waar het merk voor staat? Bekijk de webpagina Over Lifestyle Habits.

De content van Lifestyle Habits is uitsluitend bedoeld voor algemene, educatieve en informatieve doeleinden en dient als inspiratie. Er wordt geen persoonlijk (medisch of psychologisch) advies gegeven en er worden geen gezondheidsclaims gedaan. Aan de content kunnen geen rechten worden ontleend. Bij vragen over jouw persoonlijke situatie, gezondheid of welzijn is het altijd verstandig om een erkend specialist te raadplegen.