PFAS in drinkwater toegenomen?

Leestijd: 5 minuten

Neemt PFAS in ons drinkwater toe? Ja, dat blijkt uit een recent rapport van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). De stof TFA, een kleine PFAS, komt vooral uit landbouwpesticiden en spoelt uit naar grond- en oppervlaktewater. Je kraanwater voldoet nog aan de wettelijke norm, maar de ILT waarschuwt dat de situatie op termijn onder druk komt te staan.

Lifestyle Habits Explorer, in deze blog lees je wat er precies speelt, wat dit voor je gezondheid kan betekenen en welke keuzes je zelf hebt.

Wat is TFA en waar komt het vandaan?

TFA staat voor trifluorazijnzuur, een van de kleinste stoffen uit de PFAS-familie. Volgens het rapport van de ILT breekt TFA nauwelijks af in de natuur. De stof spoelt makkelijk uit en verplaatst zich door bodem, grondwater en oppervlaktewater.

De belangrijkste bron is landbouw. Het gebruik van PFAS-houdende pesticiden steeg van 250.000 kilo in 2022 naar ruim 456.000 kilo in 2024. Daaruit komt jaarlijks minstens 21.000 kilo TFA vrij. Ter vergelijking: de industrie in Nederland stoot volgens de ILT jaarlijks zo'n 2.000 kilo PFAS uit, meldt NOS. Pesticiden zijn daarmee een van de grootste bekende bronnen van TFA in Nederland.

Tip: wil je weten welke groente en fruit vaker sporen van pesticiden bevatten? Lees ook onze blogs Cocktail van pesticiden gevonden in appels, Pesticiden in groente en fruit: Dirty Dozen 2026 en Pesticiden in snoepgroente: wat je écht binnenkrijgt.

Wat betekent dit voor je drinkwater?

Drinkwater dat uit oppervlaktewater wordt gemaakt, bevat volgens de ILT vaker meer PFAS. Een groot deel daarvan bestaat uit TFA. Ook in het ondiepe grondwater wordt TFA het vaakst van alle PFAS-soorten aangetroffen. Blijft de aanvoer zo doorgaan, dan kan het gehalte binnen twintig jaar ook in het diepe grondwater boven de adviesnorm uitkomen, staat in het rapport.

Belangrijk om te weten: je drinkwater voldoet nu nog aan de wettelijke norm.

De ILT geeft aan dat waterbedrijven TFA met de gangbare technieken bijna niet uit water kunnen halen. Nieuwe zuiveringstechnieken zijn duur en kosten veel energie, met kosten die naar verwachting oplopen tot miljarden euro's.

• TFA is lastig te filteren, ook thuis is er geen simpele oplossing die het probleem volledig wegneemt
• Grondwater en oppervlaktewater raken langzaam maar zeker meer belast
• Drinkwaterbedrijven en de overheid werken aan maatregelen, maar dat kost tijd

Wat kan PFAS voor je gezondheid betekenen?

Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat bijna iedereen in Nederland PFAS in het bloed heeft, vaak boven de gezondheidskundige grenswaarde. Dat wil niet zeggen dat je hier meteen ziek van wordt. Het RIVM geeft aan dat de gevolgen afhangen van de hoeveelheid, de duur van blootstelling en je persoonlijke situatie, meldt NOS.

Bij langdurige blootstelling aan te veel PFAS kan het immuunsysteem worden beïnvloed. Ook wordt onderzocht of het effect kan hebben op de ontwikkeling van ongeboren baby's en op de lever of het hormoonsysteem. Dit zijn mogelijke risico's bij langdurige, te hoge blootstelling, geen vaststaande uitkomst voor iedereen.

Wat kun je zelf doen om de blootstelling aan PFAS te beperken?

Je kunt PFAS niet volledig vermijden, dat erkent ook het RIVM. Wel kun je met een paar gewoontes je blootstelling iets beperken.

• Varieer met groente en fruit. Producten met van nature minder pesticidenresidu, zoals ui, avocado of kool, kun je vaker kiezen naast producten die hoger scoren.
• Was en schil waar dat kan. Dit haalt niet alles weg, maar kan wel helpen om residu op de schil te verminderen.
• Kies bewust voor biologisch als je budget dat toelaat, zeker bij producten die vaker hoog scoren op pesticidenresidu.
• Richt je op wat je wél kunt beïnvloeden. Grote milieuvraagstukken los je niet alleen op, maar je eigen gewoontes rond voeding en bewustwording wel.

Dat laatste punt is misschien wel het belangrijkste. Zorgen over stoffen die je niet kunt zien of proeven, kunnen behoorlijk wat ruimte in je hoofd innemen. Werken aan een rustige, bewuste mindset helpt je om met dat soort onzekerheid om te gaan, zonder dat het je dagelijks leven overneemt. Onze blogs over zelfontwikkeling staan vol praktische inzichten hierover, en in onze webshopcategorie zelfontwikkeling vind je stappenplannen om zulke gewoontes stap voor stap op te bouwen.

Veelgestelde vragen over kraanwater en PFAS

Is kraanwater in Nederland nu onveilig om te drinken?
Nee, je kraanwater voldoet aan de wettelijke normen. De ILT en het RIVM waarschuwen wel dat de situatie op termijn onder druk staat als er niets verandert aan het gebruik van PFAS-pesticiden.

Helpt een waterfilter thuis tegen TFA?
Volgens de ILT is TFA met gangbare technieken nauwelijks te verwijderen, ook niet met de meeste consumentenfilters. Nieuwe zuiveringstechnieken zijn ingewikkeld en kostbaar, ook voor waterbedrijven.

Waarom wordt TFA niet gewoon verboden?
Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen (Ctgb) onderzoekt sinds eind 2025 een deel van de middelen die tot TFA afbreken. Een definitief besluit hierover wordt uiterlijk in 2028 verwacht. Een deel van de gebruikte pesticiden valt op dit moment buiten dat onderzoek.

Krijg ik ook PFAS binnen via voedsel?
Ja, naast drinkwater kun je PFAS binnenkrijgen via voeding, bijvoorbeeld via gewassen die op belaste grond groeien. Onderzoek laat verhoogde TFA-waarden zien in bijvoorbeeld granen en sappen.

Tot slot

PFAS en TFA in drinkwater zijn onderwerpen waar de komende jaren meer over te horen valt. Je hoeft je hier niet dagelijks zorgen over te maken, maar het is fijn om te weten wat er speelt en wat binnen jouw bereik ligt. Kleine, bewuste keuzes in wat je eet en drinkt, gecombineerd met een rustige mindset, maken samen het verschil.

Lifestyle Habits

Lifestyle Habits helpt je met praktische, laagdrempelige digitale producten op het gebied van voeding, zelfontwikkeling en simpel geldbeheer - denk aan cursussen, ebooks en stappenplannen om kleine, bewuste leefgewoonten om te zetten in blijvende verandering.

Dit artikel is gebaseerd op het rapport 'Risico's van TFA voor onze drinkwaterkwaliteit' van de Inspectie Leefomgeving en Transport, aangevuld met berichtgeving van NOS en onderzoek van het RIVM. Het is geschreven door de oprichter van Lifestyle Habits, op basis van jarenlange praktijkervaring en zelfstudie op het gebied van persoonlijke ontwikkeling, aangevuld met betrouwbare bronnen en wetenschappelijk onderzoek. Benieuwd wie er achter Lifestyle Habits zit en waar het merk voor staat? Bekijk de webpagina Over Lifestyle Habits.

De content van Lifestyle Habits is uitsluitend bedoeld voor algemene, educatieve en informatieve doeleinden en dient als inspiratie. Er wordt geen persoonlijk (medisch of psychologisch) advies gegeven en er worden geen gezondheidsclaims gedaan. Aan de content kunnen geen rechten worden ontleend. Bij vragen over jouw persoonlijke situatie, gezondheid of welzijn is het altijd verstandig om een erkend specialist te raadplegen.