Pensioenkloof: vrouwen bouwen minder pensioen op

Leestijd: ± 6 minuten

Nederlandse vrouwen bouwen gemiddeld 36% minder pensioen op dan mannen. Dat betekelt dat ze na hun pensioen zo'n €400,- per maand minder te besteden hebben.

De belangrijkste oorzaak? Parttime werken, vaak na de komst van kinderen. En met het nieuwe pensioenstelsel wordt dit verschil nóg belangrijker om op tijd aan te pakken.

In deze blog lees je waar de pensioenkloof vandaan komt en wat je zelf kunt doen om straks niet voor verrassingen te komen staan.

Of je nu fulltime werkt, parttime of moeder bent: jouw pensioen verdient aandacht. Hoe eerder je ernaar kijkt, hoe meer je er zelf aan kunt doen.

Wat is de pensioenkloof?

De pensioenkloof is het verschil in pensioenopbouw tussen mannen en vrouwen. Uit onderzoek van Netspar blijkt dat vrouwen in Nederland flink achterblijven als het gaat om pensioen opbouwen via de werkgever. Nederland heeft een van de beste pensioenstelsels van Europa, maar als het om gelijke pensioenopbouw gaat, scoort ons land juist heel laag.

Benieuwd hoe mannen en vrouwen er financieel voor staan? Lees ook onze blog 'Mannen vs. vrouwen: wie staat er financieel sterker?'.

Waarom bouwen vrouwen minder pensioen op?

Er zijn een paar oorzaken die elkaar versterken:

• Parttime werken. Dit is dé grootste oorzaak. Werk je minder uren, dan bouw je ook over een lager salaris pensioen op.
• De loonkloof. Voor hetzelfde werk verdienen vrouwen gemiddeld nog steeds minder dan mannen. Ook dat drukt de pensioenopbouw.
• Sector. Vrouwen werken vaker in sectoren zoals de zorg, waar pensioenregelingen soms minder ruim zijn.
• Zorgtaken. Na de komst van kinderen is het nog vaak de vrouw die een stap terugdoet.

Praktische tip: ga niet uit van aannames. Log in bij MijnPensioenoverzicht.nl en bekijk precies hoeveel pensioen jij tot nu toe hebt opgebouwd. Zo weet je waar je staat, in plaats van dat je gist.

Wat verandert er door het nieuwe pensioenstelsel?

We zitten middenin de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. In het oude systeem kreeg iedereen, jong of oud, een gelijke pensioenopbouw voor dezelfde premie. In het nieuwe stelsel verandert dat: hoe jonger je bent, hoe meer pensioen je opbouwt met dezelfde premie. Dat komt doordat jouw inleg langer de tijd heeft om te renderen.

Dat klinkt misschien positief, maar er zit een addertje onder het gras. De eerste jaren van je carrière worden nu extra belangrijk voor je pensioen. En dat zijn nu net vaak de jaren waarin vrouwen tijdelijk minder gaan werken, door kinderen of mantelzorg. Mis je die jaren, dan is de impact op je uiteindelijke pensioen groter dan vroeger.

Meer weten over wat er precies verandert? Lees onze blog 'Het nieuwe pensioenstelsel: wat verandert er voor jou?' voor een compleet overzicht.

Praktische tip: ga je (tijdelijk) minder werken? Bekijk dan vooraf wat dit betekent voor je pensioenopbouw. Zo kies je bewust, in plaats van dat je achteraf voor verrassingen komt te staan.

Wat kun je zelf doen om je pensioen te versterken?

Het goede nieuws: je hoeft niet af te wachten. Er zijn concrete stappen die je nu al kunt zetten.

• Check of je pensioen opbouwt. Dit is niet vanzelfsprekend. Niet elke werkgever biedt een pensioenregeling aan.Werk je als zzp'er, dan regel je je pensioen helemaal zelf.
• Bouw zelf aanvullend pensioen op. Bouw je weinig of geen pensioen op via je werk? Dan kun je zelf pensioen opbouwen in de zogeheten derde pijler, bijvoorbeeld via pensioensparen of pensioenbeleggen.
• Bespreek het met je partner. Wat als jullie relatie eindigt of je partner valt onverwacht weg? Zorg dat je niet afhankelijk bent van een ander voor je inkomen later.
• Blijf op de hoogte van de aow-leeftijd. De pensioenleeftijd en aow-leeftijd veranderen regelmatig. Check onze blog 'AOW-leeftijd toch niet sneller omhoog - wat betekent dit voor jouw pensioen?' om te weten waar je aan toe bent.
• Denk na over vervroegd met pensioen gaan. Wil je eerder stoppen met werken? Houd er dan rekening mee dat je dan over minder jaren pensioen hebt opgebouwd en je uitkering dus lager uitvalt.

Praktische tip: wil je overzicht en houvast bij het opbouwen van je pensioen? De cursus 'Jouw Pensioenplan: inzicht & (extra) pensioen opbouwen' van Lifestyle Habits helpt je stap voor stap om grip te krijgen op je pensioen, ook als je het ingewikkeld vindt.

Pensioenbedrag ineens opnemen

In de toekomst wordt het mogelijk om een deel van je pensioen in één keer op te nemen bij pensionering. Wil je hier gebruik van maken? Let dan goed op: deze regeling is uitgesteld. Lees precies wat dit voor jou betekent in onze blog 'Pensioenbedrag ineens opnemen uitgesteld tot 2029 - wat betekent dit voor jou?'.

Tot slot: jouw pensioen is jouw verantwoordelijkheid

De pensioenkloof is geen onderwerp om je machteloos over te voelen. Het is juist een goede reden om nu in actie te komen. Hoe eerder je inzicht krijgt in je pensioenfonds en je pensioenopbouw, hoe meer tijd je hebt om bij te sturen. En dat geldt niet alleen voor vrouwen: praat er ook eens over met je partner, moeder, zus of dochter. Samen sta je sterker.

Veelgestelde vragen over pensioen

Hoeveel minder pensioen bouwen vrouwen gemiddeld op dan mannen?
Nederlandse vrouwen bouwen gemiddeld 36% minder pensioen op dan mannen. Dat scheelt zo'n €400,- netto per maand na pensionering.

Waar kan ik mijn pensioenoverzicht bekijken?
Op MijnPensioenoverzicht.nl zie je in één overzicht hoeveel pensioen je hebt opgebouwd bij al je werkgevers en pensioenfondsen, plus je verwachte aow.

Wat is de derde pijler van je pensioen?
De derde pijler is het pensioen dat je helemaal zelf opbouwt, los van je werkgever of de aow. Denk aan sparen of beleggen voor je pensioen, bijvoorbeeld handig als je parttime werkt of als zzp'er geen werknemerspensioen opbouwt.

Verandert mijn pensioenleeftijd door het nieuwe pensioenstelsel?
Nee, het nieuwe pensioenstelsel verandert hoe je pensioen wordt opgebouwd, niet je aow-leeftijd of pensioenleeftijd. Die worden apart vastgesteld door de overheid.

Is parttime werken slecht voor mijn pensioen?
Parttime werken is een persoonlijke keuze en dat mag. Belangrijk is wel dat je weet welke gevolgen dit heeft voor je pensioenopbouw, zodat je een bewuste keuze maakt.

Over de auteur: Deze blog is geschreven door Lifestyle Habits, gespecialiseerd in praktisch en toegankelijk geldbeheer.

Bronvermelding: Nationale Nederlanden ‘Pensioen voor vrouwen in Nederland: Kom in actie’