Leestijd: ± 6 minuten
Waarom jouw gevoel over geld vaak klopt (en de cijfers niet het hele verhaal vertellen)
Vind jij ook dat boodschappen, tanken en uit eten gaan duurder aanvoelen dan de officiële cijfers beweren? Dan sta je niet alleen.
Uit cijfers van het CBS blijkt dat Nederlanders de inflatie op dit moment tot drie keer hoger inschatten dan die daadwerkelijk is. Dat verschil heet
gevoelsinflatie en het heeft direct invloed op hoe jij met je geld omgaat.
In deze blog ontdek je waarom dit gevoel zo hardnekkig is, wat het met jouw financiële keuzes doet en welke praktische stappen jou helpen om weer grip te krijgen op je geld. Zo baseer jij je beslissingen straks op feiten in plaats van op een onderbuikgevoel.
Wat is gevoelsinflatie precies?
Gevoelsinflatie is het verschil tussen de inflatie die jij ervaart en de inflatie die daadwerkelijk gemeten wordt. Het
Centraal Bureau voor de Statistiek meet dit al jaren en de resultaten zijn opvallend.
Voor de energiecrisis van 2022 lag de gevoelsinflatie meestal rond de 3 tot 5 procent. Ongeveer gelijk aan de werkelijke inflatie. Maar sinds de energiecrisis is dat beeld drastisch veranderd. Terwijl de gemeten inflatie de laatste tweeënhalf jaar rond de 3 procent schommelt, blijft de gevoelsinflatie hangen op ongeveer 8 procent. Dat is meer dan het dubbele van vóór 2022.
Kort samengevat:
- Voor 2022: gevoelsinflatie en werkelijke inflatie lagen dicht bij elkaar.
- Na de energiecrisis: het gevoel bleef hoog, ook toen de cijfers weer daalden.
- Nu: gevoelsinflatie is ongeveer tweemaal zo hoog als voor de crisis.
Actiepunt:
Check voordat je een grote financiële beslissing maakt altijd de actuele cijfers. Zo voorkom je dat je puur op gevoel reageert. In de blog
'Inflatie daalt naar 2,9%: dit betekent het voor jouw portemonnee' lees je precies wat de laatste cijfers voor jouw portemonnee betekenen.
Waarom voelen we inflatie zwaarder dan hij is?
Dit verschil ontstaat niet zomaar. Er spelen een aantal psychologische en praktische factoren mee.
1. De energiecrisis liet diepe sporen na
De prijsstijgingen van 2022 waren extreem en confronterend. Zulke schokkende ervaringen blijven lang hangen, ook als de situatie al verbeterd is. Je brein onthoudt de piek beter dan het herstel.
2. Je merkt vooral wat vaak terugkomt
Boodschappen doe je wekelijks en tanken misschien elke twee weken. Deze kosten vallen sneller op dan bijvoorbeeld een jaarlijkse verzekeringspremie die daalt. Daardoor lijkt alles duurder, ook als andere kosten juist stabiel blijven of dalen.
3. Onzekerheid voedt het gevoel
De inflatieverwachting - het percentage mensen dat verwacht dat prijzen gaan stijgen - is sinds begin 2023 weer opgelopen. Recente internationale spanningen en zorgen over brandstofprijzen spelen hierin een grote rol. Onzekerheid over de toekomst maakt dat je het heden somberder inschat dan nodig is.
Wat betekent dit voor jouw financiële keuzes?
Een hoog gevoel van inflatie heeft echte gevolgen. Het kan ervoor zorgen dat je:
- Minder vertrouwen hebt in je financiële toekomst, ook als je situatie stabiel is.
- Voorzichtiger wordt met uitgaven.
- Grote beslissingen uitstelt.
Zo houd jij overzicht, ondanks een hoog inflatiegevoel
Gevoel en feiten lopen dus niet altijd gelijk op. Gelukkig kun jij zelf iets doen om weer grip te krijgen op je financiën. Deze tips helpen je op weg:
- Baseer keuzes op cijfers, niet alleen op gevoel. Check regelmatig actuele inflatiecijfers voordat je grote beslissingen maakt.
- Houd je vaste lasten overzichtelijk bij. Zo zie je precies waar je geld naartoe gaat en waar ruimte zit.
- Vergelijk periodiek je abonnementen en verzekeringen. Vaak zijn hier besparingen te vinden die je gevoel van controle direct versterken.
- Bouw een financiële buffer op, ook als het met kleine stapjes gaat. Een financiële buffer geeft rust, juist wanneer de wereld onzeker aanvoelt.
- Blijf op de hoogte van regelingen en toeslagen. Zo laat je geen geld liggen dat je wel nodig hebt.
Dat laatste is zonde. Want juist in tijden waarin geld strak voelt, is het slim om te checken of je alle regelingen benut. In de blog
'Toeslagen checken: zo laat jij geen geld liggen' lees je hoe je dit snel en makkelijk doet.
Daarnaast laat onderzoek zien dat een groot deel van Nederland zich financieel kwetsbaar voelt. Herkenbaar? Lees dan ook
'Bijna de helft van Nederland financieel kwetsbaar - wat kun jij doen?' voor concrete stappen.
Consumentenvertrouwen en gevoelsinflatie: twee kanten van dezelfde medaille
Gevoelsinflatie staat niet op zichzelf. Het hangt nauw samen met hoe Nederlanders in het algemeen over hun financiële toekomst denken. Wil je begrijpen hoe dit vertrouwen zich ontwikkelt en wat dit voor jou betekent? Lees dan
'Consumentenvertrouwen bereikt historisch dieptepunt: wat betekent dit voor jou?' voor meer achtergrond.
Voor meer praktische tips en inzichten over je financiën bekijk je de
webshop categorie geldbeheer van Lifestyle Habits.
Laat je gevoel niet de baas zijn over je portemonnee
Het is heel menselijk om prijsstijgingen zwaarder te voelen dan ze werkelijk zijn. Toch helpt het je vooruit om regelmatig te checken hoe de situatie er écht voor staat. Zo neem jij beslissingen die passen bij de werkelijkheid, in plaats van bij een onderbuikgevoel dat gevoed wordt door onzekere tijden.
Bron:
CBS 'Consumenten schatten inflatie flink hoger dan voor 2022' (17 juli 2026)
