Leestijd: ca. 14 minuten
Wist je dat bijna de helft van alle Nederlandse huishoudens financieel kwetsbaar of ongezond is? En dat steeds meer mensen moeite hebben met rondkomen? Dat blijkt uit twee grote onderzoeken: het
Nibud-rapport Geldzaken in de praktijk 2026 en het
Deloitte-onderzoek naar financiële gezondheid in Nederland.
Het goede nieuws: er zijn dingen die jij zelf kunt doen. In deze blog lees je wat de onderzoeken laten zien, wie er het zwaarst door geraakt wordt - en welke stappen jij vandaag al kunt zetten.
Wat is financiële gezondheid eigenlijk?
Financiële gezondheid gaat over meer dan alleen of je rekeningen betaald zijn. Deloitte onderzocht dit in 2025 bij 5.000 Nederlandse huishoudens aan de hand van vijf gebieden:
- Inkomen - Heb je genoeg inkomen en is het voorspelbaar?
- Uitgaven - Geef je niet meer uit dan je verdient?
- Sparen - Bouw je een financiële buffer op?
- Lenen – Heb je geen schulden of zijn je schulden beheersbaar?
- Plannen - Denk je na over de toekomst?
Pas als al deze vijf gebieden in balans zijn, ben je écht financieel gezond. En daar schort het bij veel Nederlanders nog aan.
Hoe staat Nederland er financieel voor?
Het beeld is gemengd en zorgelijk.
Volgens Deloitte is het aandeel financieel gezonde huishoudens in 2025 gestegen naar 33 procent. Dat is het hoogste niveau ooit in dit onderzoek. Maar tegelijkertijd is nog steeds 44 procent financieel kwetsbaar of ongezond. Bijna de helft dus.
Het Nibud ziet in 2026 een nog directere verslechtering: 38 procent van de huishoudens heeft moeite met rondkomen, tegenover 32 procent in 2024. Ook het aantal mensen dat zich zorgen maakt over de eigen financiën steeg - van 27 naar 33 procent.
De conclusie van beide onderzoeken is helder: de financiële druk op Nederlandse huishoudens neemt toe. En hoewel de koopkracht in 2025 licht steeg, merken veel mensen dat in de praktijk niet. Prijzen zijn structureel hoger geworden, en het Nibud waarschuwde begin 2026 al dat de verwachte koopkrachtstijging lager uitvalt dan gedacht. Het CPB hield zelfs rekening met een mogelijke koopkrachtdaling door stijgende energieprijzen.
Wie heeft het het zwaarst?
Financiële problemen raken niet iedereen even hard. Uit beide onderzoeken komen dezelfde groepen naar voren.
Jongvolwassenen (18–30 jaar)
Dit is de groep waar de verslechtering het sterkst zichtbaar is. Volgens het Nibud steeg het aandeel jongeren dat moeite heeft met rondkomen van 40 naar 54 procent in twee jaar. Deloitte laat zien dat driekwart van de jongvolwassenen in de twee laagste niveaus van financiële gezondheid valt. Ze hebben hogere woonlasten, minder spaargeld en meer schulden en het percentage jongeren mét schulden steeg van 65 naar 74 procent in één jaar.
Huurders
Of je een koopwoning hebt of niet, maakt enorm veel uit. Van huishoudens met een koopwoning is 66 procent financieel gezond of toereikend. Van huurders is dat slechts 29 procent.
Nibud bevestigt dit: 56 procent van de huurders heeft moeite met rondkomen, tegenover 24 procent van woningeigenaren.
Koopwoningbezitters bouwen vermogen op via hun huis. Huurders kunnen dat niet en dat vergroot de financiële ongelijkheid steeds verder.
Huishoudens met een laag of wisselend inkomen
62 procent van de mensen met een laag inkomen heeft moeite met rondkomen. Bij zzp'ers en mensen met een wisselend inkomen steeg dit van 39 naar 51 procent.
Een bijzonder kwetsbare subgroep: mensen die voltijd werken én toch een laag inkomen hebben. Bijna 60 procent van hen valt in de laagste financiële gezondheidscategorie. Meer uren werken is voor hen geen optie meer.
Vrouwen
Vrouwen verdienen gemiddeld minder, sparen minder en bouwen minder pensioen op. Slechts 29 procent van de vrouwen is financieel gezond, tegenover 36 procent van de mannen. De pensioenkloof bedraagt maar liefst 40 procent.
Alleenstaande ouders
59 procent heeft moeite met rondkomen. 62 procent voelt zich financieel niet voldoende voorbereid op tegenvallers.
Boodschappen, vervoer en zorg: de grootste knelpunten
Op bijna alle uitgavenposten geven mensen in 2026 vaker aan moeite te hebben met betalen dan twee jaar geleden. De meest genoemde knelpunten volgens het Nibud:
- Boodschappen: 41 procent heeft er moeite mee - bij huishoudens die moeilijk rondkomen loopt dat op tot 81 procent
- Vervoerskosten: 41 procent
- Zorgkosten: 40 procent
- Energie: 33 procent
- Huur of hypotheek: 32 procent
Vaste lasten worden zo lang mogelijk doorbetaald. Maar uitgaven als hobby's, kleding en inboedel worden steeds vaker vermeden of uitgesteld. En meer dan de helft van de huishoudens (52 procent) had het afgelopen jaar minimaal één betalingsprobleem - in 2024 was dat nog 46 procent.
Schulden: een groeiend probleem
Het percentage huishoudens met consumptieve schulden bleef steken op 44 procent - de dalende trend van voorgaande jaren stokte. Vooral kwetsbare groepen maken zich meer zorgen over hun schulden dan een jaar geleden.
Een opvallende trend is achteraf betalen, ook wel Buy Now, Pay Later (BNPL) genoemd. Meer dan de helft van de BNPL-gebruikers is financieel kwetsbaar of ongezond. Ze lenen vaker, sparen minder en laten zich sneller beïnvloeden door reclame.
Vanaf november 2026 komen er nieuwe Europese regels voor BNPL, waaronder een verplichte kredietcheck vooraf.
Spaargeld: de financiële buffer ontbreekt bij te veel mensen
Sparen is de meest genoemde noodmaatregel wanneer het financieel tegenzit. Maar wat als dat spaargeld er nauwelijks is?
Bijna drie op de tien huishoudens heeft minder dan € 2.500 spaargeld of helemaal niets. 23 procent heeft zelfs minder dan € 1.000 achter de hand. 39 procent van alle huishoudens heeft niet het gevoel genoeg geld achter de hand te hebben voor tegenvallers.
Toch is er ook goed nieuws: steeds meer Nederlanders sparen structureel. In 2025 doet 73 procent dit elke maand, tegen 64 procent in 2022. Twee derde kan langer dan zes maanden rondkomen als het inkomen wegvalt. Maar bij financieel ongezonde huishoudens spaart slechts 9 procent een vast bedrag per maand.
Plannen: nog steeds een zwak punt
Plannen is het domein waarop Nederlanders het slechtst scoren. Meer huishoudens maken inmiddels pensioenplannen - van 74 procent in 2024 naar 77 procent in 2025. Maar nog steeds maakt een kwart van de huishoudens helemaal geen financiële plannen.
Dat terwijl het
nieuwe pensioenstelsel ingaat en vroeg beginnen met pensioen opbouwen meer impact heeft dan ooit. Het Nibud laat bovendien zien dat bijna de helft van de Nederlanders zich zorgen maakt dat een ingrijpende gebeurtenis - ontslag, scheiding, ziekte - financieel niet op te vangen is. En juist bij die situaties is het minst geregeld.
Praten over geld helpt, maar we doen het te weinig
Twee op de vijf Nederlanders praat zelden of nooit over geld met anderen. Zonde, want openheid helpt. Mensen leren van elkaar, krijgen nieuwe ideeën en vinden sneller hulp. Jongeren en vrouwen praten juist vaker over geld dan ouderen en mannen - bij ouderen is het nog vaak een taboe.
Wat kun jij zelf doen aan je financiële situatie?
Financiële gezondheid vraagt blijvende aandacht. Niet alleen van de overheid of werkgevers, maar ook van jezelf. Dit zijn de belangrijkste stappen:
1. Breng je inkomsten en uitgaven in kaart
Weet wat er binnenkomt en wat eruit gaat. Veel mensen doen dit niet en missen daardoor overzicht. De cursus
'Praktische Geldtips' helpt je stap voor stap om grip te krijgen op je geld.
2. Bouw een financiële buffer op
Probeer minimaal drie maanden aan vaste lasten achter de hand te houden. Begin klein als dat nodig is. De
'Spaarkleurplaten' van Lifestyle Habits maken sparen visueel en motiverend.
3. Controleer of je recht hebt op toeslagen
7 procent van de huishoudens weet niet waar ze recht op hebben én niet waar ze informatie kunnen vinden. Check regelmatig via de Belastingdienst of je alle toeslagen ontvangt waar je recht op hebt.
4. Denk na over je pensioen
Hoe eerder je begint, hoe beter - zeker met het nieuwe pensioenstelsel. De cursus
'Jouw Pensioenplan' helpt je inzicht te krijgen en actie te ondernemen.
5. Overweeg beleggen, maar doe het bewust
Twee op de vijf Nederlanders belegt al. Beleggen kan een manier zijn om vermogen op de lange termijn op te bouwen. Met de cursus
'Beleggingsplan: beginnen met beleggen in 10 stappen' leer je op een verantwoorde manier starten.
Beleggen brengt risico's met zich mee, waaronder verlies van (een deel van) jouw inleg. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst.
6. Praat over geld
Met je partner, vrienden of familie. Hoe normaler het wordt om over geld te praten, hoe eerder je problemen kunt aanpakken.
Meer lezen over geldbeheer?
Op de
blogpagina geldbeheer van Lifestyle Habits vind je meer artikelen over slim omgaan met geld, sparen en financiële rust. Of bekijk het volledige aanbod in de
webshop categorie geldbeheer.
Wellicht vind je deze blog van Lifestyle Habits interessant om te lezen:
'Mannen vs. vrouwen: wie staat er financieel sterker?'.
Financiële gezondheid begint vandaag
Bijna de helft van Nederland staat er financieel niet goed voor. Maar dat betekent niet dat jij daar ook bij hoeft te horen. Met kleine, concrete stappen kun je jouw financiële situatie verbeteren - ongeacht waar je nu staat.
Lifestyle Habits helpt je daarbij. Praktisch, laagdrempelig en stap voor stap.
Kies jouw volgende stap:
📊
'Praktische Geldtips: financieel overzicht & (be)spaartips'
🎯
'Jouw Pensioenplan: inzicht & extra pensioen opbouwen'
📈
'Beleggingsplan: beginnen met beleggen in 10 stappen'
🎨
'Spaarkleurplaten'
🛍️
Bekijk alle producten in de webshop
Bronnen:
Deloitte, "Financiële gezondheid - De financiële gezondheid van Nederland verbetert, niet iedereen profiteert" (april 2026)
NIBUD, "Rapport Geldzaken in de praktijk" (2026)
CPB De economische impact van hogere energieprijzen door de Iranoorlog (16 april 2026)
NIBUD, "Koopkracht stijgt minder dan verwacht" (22 januari 2026)
