Leestijd: circa 4 minuten
Bijna 1 op de 10 voedselmonsters in de EU bevat resten van pesticiden die hier in Europa allang verboden zijn. Dat blijkt uit de monitoringdata van 2023. Maar hoe komen die stoffen dan toch op jouw bord terecht? En wat kun je er zelf aan doen?
Hoe komen verboden pesticiden in Europees eten terecht?
De EU heeft de afgelopen decennia meer dan 250 pesticiden verboden. Stoffen die te gevaarlijk zijn voor mensen, dieren of het milieu. Maar verboden in Europa betekent niet: verdwenen uit de wereld.
Bepaalde Europese bedrijven produceren deze stoffen nog steeds. Ze exporteren ze naar landen in Afrika, Azië en Zuid-Amerika. Boeren daar sproeien ze op kruiden, fruit, groente en thee. En dat voedsel? Dat komt gewoon terug naar Europa. Als importproduct in jouw supermarkt.
Foodwatch analyseerde de
EFSA-monitoringdata van 2023 en publiceerde de resultaten in juli 2025. De conclusie is helder: bijna 1 op de 10 conventionele voedselmonsters bevatte resten van pesticiden die in Europa niet meer zijn toegestaan.
Hoeveel pesticidegerelateerde stoffen werden er gevonden?
Europese laboratoria testen op bijna 1.400 verschillende pesticidegerelateerde stoffen. Van die tests werden zo'n 580 stoffen daadwerkelijk aangetroffen in voedsel. Meer dan 200 daarvan zijn in de EU niet meer toegestaan.
In welk voedsel zaten volgens het onderzoek de meeste verboden pesticiden?
Het ging mis bij bepaalde geïmporteerde plantaardige producten.
In maar liefst 25 voedselproducten lag het percentage monsters met in Europa verboden pesticidenresten boven de 30%.
De grootste boosdoeners:
- Bananen en tropisch fruit - papaja, mango, ananas. Bijna uitsluitend geïmporteerd en in veel gevallen positief getest op verboden stoffen.
- Thee - één monster Indiase thee, getest in Nederland, bevatte 22 verschillende pesticiden. Achttien daarvan waren niet goedgekeurd in de EU.
- Rijst - veel rijst komt uit landen waar een bredere mix van pesticiden is toegestaan.
- Specerijen - één monster Indiaas komijnzaad, getest in Frankrijk, bevatte 29 verschillende pesticiden. Zeventien ervan waren niet EU-goedgekeurd.
Lees ook: 'Verboden pesticiden in je kruiden en thee: wat je moet weten' - een eerder artikel van Lifestyle Habits over precies dit onderwerp.
Landen met de meeste vervuiling
Uit 23 geteste landen bevatte meer dan 20% van de voedselmonsters resten van in Europa verboden pesticiden. Koplopers zijn Rwanda, Cambodja, Madagaskar, Paraguay en Bangladesh - bij elk van deze landen gaat het om circa 50% van alle geteste monsters.
Meer testen = meer vinden
Een opvallende bevinding uit het rapport: hoe uitgebreider laboratoria testen, hoe meer verboden pesticiden ze vinden. Bij monsters getest op 300 of meer stoffen liep het percentage monsters mét verboden residuen op tot maar liefst 23%.
Dit onderstreept ook iets anders: de officiële cijfers (circa 9% van alle monsters) zijn waarschijnlijk een onderschatting van de werkelijke situatie.
Eerder schreef Lifestyle Habits al over dit probleem: 'Pesticiden op je eten: 30% nooit volledig getest'.
Wat zegt dit over ons voedselsysteem?
De Europese Unie gebruikt via import zo'n 50 miljoen hectare landbouwgrond buiten haar eigen grenzen. Dat is ongeveer even groot als Spanje - de helft van alle EU-akkerland. Die grond wordt gebruikt om Europees veevoer, katoen, rijst, thee, cacao en tropisch fruit te verbouwen.
Strenge regels binnenshuis, maar soepele normen voor wat er via de achterdeur binnenkomt. Dat is de dubbele standaard die
foodwatch in haar rapport benoemt.
Wat kun je zelf doen?
Je kunt het voedselsysteem niet in je eentje veranderen. Maar je kunt wél bewuster kiezen.
- Kies vaker voor biologisch - bij biologische producten zijn synthetische pesticiden niet toegestaan, ook niet bij import.
- Let extra op bij tropisch fruit, thee, rijst en specerijen - dit zijn de producten met de hoogste concentraties verboden stoffen volgens dit onderzoek.
- Was fruit en groente altijd grondig.
- Varieer je voeding breed.
- Kijk op het productlabel naar het land van herkomst- Europees geteeld fruit en groente valt onder strengere regels.
Wil je weten hoe je dit praktisch aanpakt? Bekijk ook de blog 'Pesticiden in snoepgroente: wat je moet weten' - met concrete tips.
Puur eten begint bij bewuste keuzes
Gezond eten gaat ook om wat er ín je eten zit - en wat er niet in hoort.
Lifestyle Habits helpt je om stap voor stap een gezondere leefstijl op te bouwen. Niet met perfectie als doel, maar met slimme, haalbare gewoonten.
Bron:
Foodwatch, Verboden gif op 1 op 10 producten: gevaarlijke pesticiden in EU-voedsel (16-07-2025)
Foodwatch, Residues of non-EU-approved pesticides in food (juli 2025)
