Leestijd: ± 8 minuten
Veel dagelijkse verzorgingsproducten geven microplastics af, direct aan je lichaam. Tandpasta, tandenborstels, contactlenzen en wegwerpdoekjes horen bij de grootste bronnen. Een tandenborstel kan tot 39 microplastics per dag afgeven en een jaar lang contactlenzen dragen kan oplopen tot ruim 90.000 microplastics.
Het goede nieuws: met bewuste productkeuzes in je ochtend- en avondroutine breng je dit flink terug.
Elke ochtend en avond sta je voor de spiegel: tanden poetsen, misschien contactlenzen indoen of wellicht een make-up doekje gebruiken. Deze verzorgingsroutine voelt zo vanzelfsprekend, dat je er waarschijnlijk nooit bij stilstaat wat de producten zelf eigenlijk bevatten. Toch blijkt uit een uitgebreid wetenschappelijk overzichtsrapport dat juist deze intieme, dagelijkse gewoontes je lichaam rechtstreeks blootstellen aan microplastics.
In deze blog lees je welke verzorgingsproducten de grootste bronnen zijn en welke bewuste keuzes je kunt maken.
Wat is er eigenlijk aan de hand met microplastics?
Onderzoeker Heather A. Leslie bracht in opdracht van de Plastic Soup Foundation honderden wetenschappelijke studies samen in het rapport 'Exploring Everyday Microplastic Exposures'. Een van de hoofdstukken gaat specifiek over persoonlijke verzorging en gezondheidszorg. Hieruit blijkt dat bepaalde producten die je dagelijks op of in je lichaam gebruikt, structureel microplastics afgeven.
Dit is misschien wel indringender dan de bevindingen uit de blogs 'Microplastics in de keuken: 5 sluipende bronnen' en 'Microplastics in kauwgom: wat je onbewust allemaal binnenkrijgt'. Waar het in de keuken vooral gaat om wat je eet of drinkt, gaat het hier om producten die direct in contact komen met je mond, ogen en huid.
De grootste microplastics bronnen in je verzorgingsroutine
1. Tandpasta
Volgens het rapport bevat tandpasta tussen de 0,2% en 0,9% microplastic, gewicht voor gewicht. Uit onderzoek dat in het rapport wordt aangehaald, kwam dit neer op een gemiddelde blootstelling van meer dan een miljoen microplastics per persoon per jaar, alleen al via tandpasta. De meest voorkomende soorten plastic hierin zijn polypropyleen, polyvinylchloride en polyamide.
Actiepunt:
check het ingrediëntenlabel van je tandpasta op termen als "polyethylene", "polypropylene", "nylon" of "acrylates copolymer". Kies bij voorkeur een tandpasta zonder deze toevoegingen.
2. Tandenborstels
Een tandenborstel lijkt onschuldig, maar de nylon of polybutyleentereftalaat-haren slijten tijdens het poetsen. Het rapport laat zien dat elke geteste tandenborstel microplastics afgeeft, tot 39 deeltjes per dag. Nieuwe borstels geven aanvankelijk meer deeltjes af dan borstels die al langer in gebruik zijn.
Actiepunt: poets zacht in plaats van hard, dit vermindert de afgifte van microplastics. Overweeg daarnaast een borstel met een handvat van bamboe of een ander duurzaam materiaal, al blijven de meeste haren vooralsnog van kunststof gemaakt.
3. Contactlenzen
Voor de miljoenen mensen die contactlenzen dragen is dit een onderschat onderwerp. Het rapport beschrijft laboratoriumtests waaruit blijkt dat een lens die 30 dagen wordt gedragen gemiddeld 4258 microplastics vrijgeeft en na 90 dagen zelfs 9590. Voor iemand die dagelijks 10 uur twee lenzen draagt, komt dit neer op meer dan 90.000 microplastics per jaar, rechtstreeks bij de ogen.
Actiepunt: volg altijd de voorgeschreven draagduur van je lenzen strikt op en overweeg om op dagen dat het kan gewoon een bril te dragen.
4. Wegwerpdoekjes en vochtige doekjes
Het rapport noemt wegwerpdoekjes, zoals make-up removers en schoonmaakdoekjes, als een bekende bron van plastic vervuiling in het milieu. Ze zijn vaak gemaakt van synthetische vezels en komen rechtstreeks in contact met de huid, al is volgens het rapport nog niet exact vastgesteld hoeveel microplastics hierbij precies worden afgegeven aan de huid zelf.
Actiepunt: vervang wegwerpdoekjes waar mogelijk door herbruikbare washandjes of doekjes van natuurlijke vezels zoals katoen.
Waarom je huid niet altijd een goede barrière is
Het rapport benadrukt dat een gezonde huid over het algemeen een redelijke barrière vormt tegen het binnendringen van microplastics. Bij een beschadigde of geïrriteerde huid, denk aan een wondje, eczeem of een schaafplek, ligt dat anders: daar kunnen microplastics wél gemakkelijker doordringen, aldus het rapport.
Dit is een goede reden om extra voorzichtig te zijn met verzorgingsproducten op een huid die al geïrriteerd is.
Wat betekent dit voor jou?
- Een gezonde huid beschermt je grotendeels tegen opname van microplastics via de meeste verzorgingsproducten.
- Bij een beschadigde huid is voorzichtigheid met producten extra belangrijk.
- Mond en ogen hebben deze beschermende barrière niet op dezelfde manier, wat tandpasta, tandenborstels en contactlenzen tot relatief directe blootstellingsroutes maakt.
Waarom dit meer is dan alleen een verzorgingsvraagstuk
Bij Lifestyle Habits draait het niet om paniek, maar om bewustwording van gewoontes. Zoals ook wordt uitgelegd in de blog 'Het belang van het creëren van gewoontes en routine', bepalen dagelijkse routines een groot deel van je gedrag, vaak zonder dat je er bewust bij stilstaat.
Tandenpoetsen doe je waarschijnlijk al sinds je kind was op precies dezelfde automatische manier, zonder ooit het label van je tandpasta te lezen.
Dat is niet erg, maar het is wel de moeite waard om er af en toe bewust naar te kijken. Net zoals bij de keukengewoontes uit de blog 'Microplastics in de keuken: 5 sluipende bronnen', gaat het hier niet om alles radicaal veranderen, maar om kleine, bewuste aanpassingen die op de lange termijn verschil maken.
Praktisch aan de slag: de verzorgings-checklist
De verzorgingsroutine is misschien wel het meest persoonlijke onderdeel van je dag. Precies daarom is het de moeite waard om er af en toe bewust naar te kijken, niet uit angst, maar uit nieuwsgierigheid naar wat je eigenlijk allemaal dagelijks gebruikt.
Wil je met deze tips starten? Loop deze checklist door:
- Check het ingrediëntenlabel van je tandpasta op kunststof toevoegingen.
- Poets zachter in plaats van harder om minder microplastics van de borstelharen los te maken.
- Houd je aan de voorgeschreven draagduur van contactlenzen en draag af en toe een bril.
- Vervang wegwerpdoekjes door herbruikbare washandjes van katoen.
- Wees extra alert met verzorgingsproducten op een beschadigde of geïrriteerde huid.
Begin met één gewoonte die je het makkelijkst vindt om aan te passen. Bewustwording is de eerste stap, en van daaruit bouw je vanzelf verder.
Veelgestelde vragen over microplastics in persoonlijke verzorging
Zit er echt microplastic in tandpasta?
Ja, het rapport laat zien dat tandpasta tussen de 0,2% en 0,9% microplastic kan bevatten, met polypropyleen, polyvinylchloride en polyamide als meest voorkomende soorten.
Hoeveel microplastics geeft een tandenborstel af?
Volgens het rapport kan een tandenborstel tot 39 microplastics per dag afgeven tijdens het poetsen, afhankelijk van het merk en de borsteltechniek.
Zijn contactlenzen een bron van microplastics?
Ja. Een lens die 90 dagen gedragen wordt, geeft volgens het rapport gemiddeld bijna 9600 microplastics af. Voor intensieve dragers kan dit oplopen tot meer dan 90.000 microplastics per jaar.
Beschermt mijn huid mij tegen microplastics uit verzorgingsproducten?
Een gezonde huid vormt volgens het rapport over het algemeen een redelijke barrière. Bij een beschadigde of geïrriteerde huid is die bescherming minder sterk.
Moet ik meteen al mijn verzorgingsproducten vervangen?
Nee, dat hoeft niet. Begin met één simpele aanpassing, zoals het checken van je tandpasta-label of zachter poetsen en bouw vandaaruit verder.
Over deze blog: dit artikel is geschreven door Lifestyle Habits, gespecialiseerd in zelfontwikkeling, gezonde gewoontes en bewust leven. De informatie in deze blog is volledig gebaseerd op het wetenschappelijke rapport van Plastic Soup Foundation.
Bron:
Plasticsoup Fundation 'Exploring Everyday Microplastic Exposures' (2026)
