Leestijd: ongeveer 9 minuten
Het kabinet heeft de boeken geopend - dit is wat er staat
Elk voorjaar presenteert de minister van Financiën de
Voorjaarsnota. Dit is een soort tussenstand van de rijksbegroting. Het kabinet legt daarin uit hoeveel geld er binnenkomt, hoeveel er uitgaat en welke keuzes er worden gemaakt.
De Voorjaarsnota 2026 is bijzonder, omdat dit ook de zogenoemde Startnota is van het nieuwe kabinet-Jetten. Daarin staan de financiële plannen voor de komende vier jaar. En die plannen raken jou direct - aan je portemonnee, je zorgkosten, je pensioen en je werk.
In deze blog lees je wat de belangrijkste punten zijn en wat je daar als gewone Nederlander van merkt.
Begrotingstekort: Nederland geeft meer uit dan er binnenkomt
Het kabinet verwacht in 2026 een begrotingstekort van 2,5% van het bruto binnenlands product (bbp). Dat klinkt technisch, maar het betekent simpelweg dat de overheid meer geld uitgeeft dan er binnenkomt.
In euro's: er gaat bijna 31 miljard euro meer uit dan er binnen komt. De schuld van de overheid loopt op naar 46,6% van het bbp in 2026, en naar ruim 50% in 2031.
Toch blijft Nederland binnen de Europese grenzen. De EU hanteert een maximum van 3% begrotingstekort en 60% schuld. Nederland zit daar onder. Dat is goed nieuws: het geeft de overheid ruimte om tegenvallers op te vangen.
Het kabinet wil het tekort terugbrengen naar 2,1% in 2030. Dat lukt alleen als er bezuinigd wordt én de inkomsten omhooggaan. En dat merk jij.
Economische groei: gematigd, maar positief
De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1,4% in 2026 en 1,1% in 2027. Dat is minder dan de afgelopen jaren, maar nog steeds positief.
Waarom groeit de economie minder snel? Dat heeft meerdere oorzaken:
- De bevolking vergrijst. Er zijn minder werkende mensen in verhouding tot gepensioneerden.
- De geboortecijfers dalen.
- Er is sprake van netcongestie (het elektriciteitsnet zit vol) en stikstofproblematiek, waardoor bedrijven moeizamer kunnen uitbreiden.
Koopkracht
De koopkracht van een gemiddeld huishouden stijgt in 2026 met 1,4%. Dat klinkt fijn, maar in 2027 blijft de koopkracht gelijk. Dat komt onder andere door de invoering van de vrijheidsbijdrage (meer hierover lees je hieronder).
Inflatie
Ook de inflatie blijft een punt van aandacht. Het CPB verwacht een gemiddelde inflatie van 2,3% per jaar in de komende jaren. Lonen stijgen naar verwachting iets harder dan de inflatie, wat goed is voor je koopkracht. Maar het is een kleine marge.
Wil je weten hoe een langzamere economie jouw financiën raakt? Lees dan ook de Lifestyle Habits blog
'Economie vertraagt: wat betekent dit voor jouw portemonnee?'.
De vrijheidsbijdrage: iedereen betaalt mee aan veiligheid
Eén van de meest opvallende nieuwe maatregelen is de vrijheidsbijdrage. Het kabinet wil meer geld uitgeven aan defensie en veiligheid en dat kost geld.
Daarom wordt er vanaf 2027 een vrijheidsbijdrage ingevoerd, zowel voor burgers als voor bedrijven.
Burgers betalen via de inkomstenbelasting. In 2027 gaat het om 1,5 miljard euro, oplopend naar 3,4 miljard euro structureel per jaar.
Bedrijven betalen via een hogere AOF-premie (een werkgeverspremie). Ook hier gaat het om 1,5 miljard euro in 2027, oplopend naar 1,7 miljard euro structureel.
Wat merk jij hiervan? Je netto loon wordt waarschijnlijk iets lager, of je belastingteruggave daalt. Het exacte bedrag per persoon hangt af van je inkomen en werksituatie. Het kabinet werkt de precieze invulling uit bij de augustusbesluitvorming.
Zorgkosten stijgen, maar het eigen risico ook
Zorg is een van de grootste kostenposten van de overheid. In 2026 gaat er ruim 110 miljard euro naar de gezondheidszorg. En dat bedrag loopt de komende jaren verder op, door vergrijzing en toenemend zorggebruik.
Om de zorgkosten te beheersen, neemt het kabinet een aantal maatregelen die jou direct raken:
1. Eigen risico wordt niet verlaagd en wordt geïndexeerd
In het vorige regeerakkoord (Schoof) was afgesproken het eigen risico te verlagen. Die plannen gaan niet door. Sterker nog: vanaf 2027 wordt het eigen risico jaarlijks verhoogd met de inflatie. Dat betekent dat je elk jaar iets meer zelf betaalt aan zorg.
2. Eigen risico gaat omhoog met 60 euro
Bovenop de indexering wordt het eigen risico in 2027 extra verhoogd met 60 euro. Dit levert de overheid bijna 600 miljoen euro op, maar het betekent ook dat jij meer uit eigen zak betaalt als je zorg nodig hebt.
3. Tranchering eigen risico op 150 euro per behandeling
Hier is ook goed nieuws bij. Vanaf 2028 geldt een maximale eigen betaling van 150 euro per behandeling in het ziekenhuis. Je betaalt dus niet meer dan dat per behandeling, wat het een stuk voorspelbaarder maakt.
4. Huishoudelijke hulp uit de Wmo
Huishoudelijke hulp via de gemeente (de Wmo) wordt vanaf 2029 niet meer standaard vergoed. Kun je dat zelf betalen of regelen? Dan moet je dat straks zelf doen. Wie dat echt niet kan, behoudt een vangnet via de gemeente.
Meer weten over hoe stijgende rente en beleidswijzigingen jouw geldzaken beïnvloeden? Lees ook de Lifestyle Habits blog
'ECB verhoogt rente: wat betekent dit voor jouw portemonnee?'.
Pensioen: opnemen ineens uitgesteld
Heb jij plannen om bij je pensionering een bedrag ineens op te nemen? Dan is er nieuws. De wet die dit mogelijk maakt - de Wet herziening bedrag ineens - wordt uitgesteld. Niet naar 2026 of 2027, maar naar 1 januari 2029.
Dit betekent dat je nog even geduld moet hebben als je dit wilde gebruiken. Lees meer over dit onderwerp in de Lifestyle Habits blog
'Pensioenbedrag ineens opnemen uitgesteld tot 2029' - wat betekent dit voor jou? en
'Het nieuwe pensioenstelsel: wat verandert er voor jou?'.
Belastingen: wat verandert er nog meer?
Er zijn nog meer fiscale wijzigingen die je kunnen raken:
Suikertaks
Vanaf 2030 komt er een suikertaks voor producenten. Producten met meer dan 6% suiker (en voorverpakt) krijgen een extra heffing. Of dit doorwerkt in de supermarktprijzen, is nog afwachten - maar de kans is groot van wel.
Wil je leren hoe je minder toevoegde suiker eet en meer kiest voor pure gezonde ingrediënten? Bekijk dan de
digitale tools van Lifestyle Habits over
voeding.
Overdrachtsbelasting omlaag
Koop je een huis om te verhuren of als vakantiewoning? Dan daalt de overdrachtsbelasting van 8% naar 7% vanaf 2027. Goed nieuws als je belegt in vastgoed.
Aftrek specifieke zorgkosten verdwijnt
Heb je nu aftrek van specifieke zorgkosten in je belastingaangifte? Dat verdwijnt vanaf 2028. Dit geldt ook voor de tegemoetkoming specifieke zorgkosten. In de plaats komt er een nieuwe envelop voor chronisch zieken, maar de details worden nog uitgewerkt.
Btw op sierteelt omhoog
Bloemen en planten vallen nu nog onder het lage btw-tarief van 9%. Dat verandert in 2028 naar het algemene tarief van 21%. Let op: dat kan de prijzen bij de bloemist flink verhogen.
Defensie: een grote investering in veiligheid
Het kabinet trekt de komende jaren fors meer geld uit voor defensie. De NAVO-norm van 2% van het bbp wordt niet alleen gehaald, maar flink overtroffen: het doel is 2,8% in 2030 en 3,5% in 2035.
In 2026 gaat er al ruim 36 miljard euro naar defensie (inclusief het materieelfonds en de affinanciering van militaire pensioenen). Ook steunt Nederland Oekraïne onverminderd: in 2026 is 6,6 miljard euro gereserveerd voor militaire en humanitaire steun en de opvang van Oekraïense vluchtelingen in Nederland.
Sociale zekerheid: meer druk op het stelsel
De kosten van sociale zekerheid lopen op. Dat komt vooral door:
WIA (arbeidsongeschiktheid):
De uitgaven stijgen sterk, onder andere door meer mensen met psychische aandoeningen en langere wachttijden voor beoordelingen. Dit kost de overheid in 2026 al 285 miljoen euro extra.
AOW:
Door vergrijzing zijn er meer AOW-gerechtigden. De AOW-uitgaven stijgen de komende jaren met miljarden.
WW-hervorming:
De maximale WW-duur wordt verkort naar 12 maanden (was 24 maanden). Dit gaat in per 1 januari 2028. De WW-uitkering wordt in de eerste twee maanden verhoogd naar 80% van je loon. Maar je kunt straks dus minder lang gebruik maken van de WW als je je baan verliest.
Woningmarkt: investeringen in betaalbare woningen
Goed nieuws voor wie een huis zoekt of wil bouwen. Het kabinet trekt vanaf 2029 jaarlijks 1 miljard euro uit voor betaalbare woningen. Ook wordt er geïnvesteerd in infrastructuur rondom nieuwe woningbouwlocaties.
Woningcorporaties krijgen meer ruimte om te investeren via een faciliteit in de vennootschapsbelasting. Daarvoor is 250 miljoen euro per jaar beschikbaar vanaf 2028.
Wat kun jij zelf doen?
De overheid maakt keuzes, maar jij maakt ook keuzes. En die keuzes bepalen voor een groot deel hoe goed jij je staande houdt in tijden van verandering.
Een paar tips om jezelf voor te bereiden:
Kort samengevat
De Voorjaarsnota 2026 laat zien dat Nederland voor grote uitdagingen staat. Meer geld naar defensie, stijgende zorgkosten, een oplopende overheidsschuld en een bevolking die vergrijst. Het kabinet maakt keuzes en die keuzes hebben gevolgen voor jouw dagelijks leven.
De belangrijkste punten voor jou:
- De koopkracht stijgt in 2026, maar staat in 2027 onder druk door de vrijheidsbijdrage.
- Het eigen risico voor zorg gaat omhoog.
- De WW wordt korter.
- Pensioengeld ineens opnemen? Wacht tot 2029.
- Suikertaks, hogere btw op bloemen en minder belastingaftrek komen eraan.
Klaar om je financiën steviger te maken?
De wereld verandert snel. Jij hoeft niet af te wachten. Met de juiste kennis en tools zet jij zelf stappen richting meer financiële zekerheid.
Bron:
Tweede Kamer der Staten-Generaal, Nederlandse Overheid, Voorjaarsnota 2026 (27 maart 2026)
