Studieschuld: hoe voorkom je dat je te veel leent?

Leestijd: 5 minuten

Ga jij binnenkort studeren, of ben je al bezig en merk je dat je maandelijks tekortkomt? Dan is de kans groot dat je een lening bij DUO overweegt. Het antwoord op de belangrijkste vraag alvast: je voorkomt een te hoge studieschuld door eerst je inkomsten en uitgaven in kaart te brengen, alle toeslagen aan te vragen waar je recht op hebt, en alleen te lenen wat je écht nodig hebt. In deze blog lees je hoe je dat concreet aanpakt, zodat geldzorgen niet je studietijd overschaduwen.

Vorig jaar hadden 450.000 studenten een studieschuld, met een gemiddelde van 18.200 euro. Wie vier jaar lang het maximale bedrag leent, kan uitkomen op een schuld van bijna 49.000 euro. Dat zijn indrukwekkende bedragen. Toch hoef je als Lifestyle Habits Explorer niet in paniek te raken. Met een goed plan houd je grip op je geld, ook als studeren duur is.

Waarom leen je eigenlijk geld?

Studenten aan de hogeschool of universiteit ontvangen een basisbeurs: ongeveer 324 euro per maand als je uitwonend bent, en 130 euro als je thuis woont. Mbo-studenten krijgen 350 en 107 euro. Kom je daarmee niet rond, dan kun je bij DUO lenen tot maximaal 1.023 euro per maand.

Dat klinkt als een makkelijke oplossing, maar een lening blijft geld dat je moet terugbetalen. Lees daarom altijd eerst de voorwaarden: welke rente betaal je en wanneer moet je gaan aflossen? De rente wordt om de vijf jaar opnieuw vastgesteld. Tijdens de 35 jaar waarin je aflost, kan die dus meerdere keren veranderen.

Tip: kijk niet alleen naar dit collegejaar. Vraag jezelf elk semester opnieuw af hoeveel je nodig hebt en pas je lening daarop aan. Zo leen je niet meer dan nodig.

Check eerst wat je al hebt

Voordat je een lening afsluit, loont het om te kijken waar je al recht op hebt. Veel studenten laten geld liggen, omdat ze toeslagen niet aanvragen waar ze wel recht op hebben.

• Check of je in aanmerking komt voor de aanvullende beurs.
• Check of je recht hebt op zorgtoeslag en vraag het aan.
• Ga je op kamers? Dan kom je mogelijk in aanmerking voor huurtoeslag.

Twijfel je wat je precies kunt aanvragen of hoe dat werkt? In het artikel ‘Toeslagen checken: zo laat jij geen geld liggen’ zetten we dit stap voor stap voor je uiteen. En loop je dit jaar aan tegen een gemiste aanvraag over 2025? Dan lees je in het artikel ‘Toeslagen over 2025 aanvragen? 4 maanden langer de tijd’ hoe lang je daar nog de tijd voor hebt.

Maak eerst een financieel overzicht, dan pas een keuze

Een lening afsluiten zonder overzicht is als boodschappen doen zonder lijstje: je geeft sneller uit dan je denkt. Zet daarom eerst alles op een rij.

Wat komt er binnen?

• Inkomsten uit een bijbaan
• Basisbeurs en eventuele aanvullende beurs
• Bijdrage van je ouders, als die er is
• Toeslagen, indien je daar recht op hebt en hebt aangevraagd

Wat gaat eruit?

• Huur
• Boodschappen
• Studiekosten zoals studieboeken en collegegeld
• Verzekeringen
• Abonnementen
• Vervoer
• Kleding
• Persoonlijke verzorging
• Vakantie
• Uitstapjes
• Overige uitgaven

Pas als dit overzicht compleet is, weet je écht hoeveel je tekortkomt. En vaak blijkt dat minder te zijn dan gedacht, zeker als je ook kijkt naar besparingen. Een tweedehands fiets in plaats van een deelfietsabonnement scheelt al snel bijna 190 euro per jaar. Ook een goedkoper telefoonabonnement, een basic sportschoolabonnement of vaker samen koken met huisgenoten maakt verschil.

Leen nooit voor beleggen

Sommige studenten zien de lage rente op hun studielening als kans om ermee te gaan beleggen. Dat is geen goed idee. Beleggen met geleend geld is risicovol: als de beurs daalt, blijf je met een schuld zitten die je toch moet terugbetalen. Bovendien is een studielening bedoeld om studeren toegankelijk te houden.

Bijverdienen naast je studie

Een bijbaan is een goede aanvulling op je beurs. 88 procent van de studenten aan hogeschool of universiteit heeft een bijbaan of betaalde stage, gemiddeld 13 uur per week voor zo'n 560 euro per maand.

Zoek wel naar balans: te veel werken gaat ten koste van je studietijd en uiteindelijk van je resultaten.

Tip: kies een bijbaan met flexibele uren rond tentamenperiodes, zodat je kunt opschalen of afschalen wanneer dat nodig is.

Praat over geld, ook met je ouders

Geldzorgen wegen zwaar, ook op je concentratie en studieprestaties. Praat er daarom over, met vrienden, met je studie-instelling of met je ouders. Willen je ouders financieel bijdragen? Spreek dan samen een vast bedrag af en beheer dat geld zelf. Zo leer je meteen hoe je met een budget omgaat, een vaardigheid die je je hele leven gebruikt.

FAQ: veelgestelde vragen over studieschuld

Hoeveel mag ik maximaal lenen bij DUO?
Studenten aan hogeschool of universiteit kunnen tot 1.023 euro per maand lenen. Dit bedrag kan per jaar wijzigen, check daarom altijd de actuele voorwaarden bij DUO.

Moet ik het maximale bedrag lenen als dat kan?
Nee. Leen alleen wat je nodig hebt op basis van je eigen overzicht van inkomsten en uitgaven. Extra lenen "voor de zekerheid" betekent een hogere schuld die je later terugbetaalt, mét rente.

Kan de rente op mijn studielening nog veranderen?
Ja. De rente wordt elke vijf jaar opnieuw vastgesteld. Tijdens de aflosperiode van 35 jaar kan dit dus meerdere keren gebeuren.

Is het slim om mijn studielening te beleggen?
Nee, dat wordt afgeraden. Het is risicovol om te beleggen met geleend geld, en een studielening is bedoeld om studeren mogelijk te maken, niet om te beleggen.

Aan de slag met jouw financiële overzicht

Een studielening hoeft geen bron van stress te zijn, zolang je vooraf een goed overzicht maakt en alleen leent wat je nodig hebt. Begin vandaag nog: zet je inkomsten en uitgaven op een rij, vraag de toeslagen aan waar je recht op hebt, en stel jezelf elk semester opnieuw de vraag of je lening nog past bij je situatie.

Wil je hier structureel mee aan de slag? Bekijk ‘Praktische Geldtips: financieel overzicht & (be)spaartips’ in de webshop, of ontdek alle tools binnen de categorie geldbeheer van Lifestyle Habits.

Lifestyle Habits

Lifestyle Habits helpt je met praktische, laagdrempelige digitale producten op het gebied van voeding, zelfontwikkeling en simpel geldbeheer - denk aan cursussen, ebooks en stappenplannen om kleine, bewuste leefgewoonten om te zetten in blijvende verandering.

Dit artikel is gebaseerd op Nu.nl 'Studenten lenen weer een studieschuld bij elkaar: Beleggen niet de bedoeling' (30 augustus 2026). Het is geschreven door de oprichter van Lifestyle Habits, met universitaire diploma's (BSc Bedrijfseconomie en MSc Strategic Management), 20+ jaar werkervaring in de financiële sector onder andere bij een beursgenoteerd internationaal financieel bedrijf. Lifestyle Habits werkt met betrouwbare bronnen, aangevuld met jarenlange praktijkervaring en kennis van financiën - van budgetteren en besparen tot sparen, beleggen, pensioen en financieel overzicht creëren. Lifestyle Habits is een online platform voor je persoonlijke financiën om slim met geld om te gaan. Benieuwd wie er achter Lifestyle Habits zit en waar het merk voor staat? Bekijk de webpagina Over Lifestyle Habits.

De content van Lifestyle Habits is uitsluitend bedoeld voor algemene, educatieve en informatieve doeleinden en dient als inspiratie. Het bevat geen persoonlijk financieel advies en geen aanbevelingen. Beleggen brengt risico's met zich mee, waaronder verlies van (een deel van) jouw inleg. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Aan de content kunnen geen rechten worden ontleend. Bij vragen over jouw persoonlijke financiële situatie is het altijd verstandig om een erkend financieel adviseur te raadplegen. Doe altijd je eigen onderzoek voordat je financiële beslissingen neemt.